Morrowind’in kül ve lav kaplı topraklarından ve siyasi entrikalarından doğan Dunmer kültürü, Büyük Haneler olarak bilinen köklü ve güçlü soylu klan yapıları etrafında şekillenir. Bu hanelerin her biri kendine has bir geleneğe ve güç anlayışına sahiptir. Ancak hiçbiri, bireysel gücü, büyü ustalığını ve geleneksel ahlak kurallarını hiçe sayan pragmatizmi Telvanni Hanesi kadar benimsememiştir. Bu hanenin en yaşlı ve en kudretli üyelerinden biri olan Üstat Neloth, Telvanni felsefesinin yaşayan bir timsalidir. Dördüncü Çağ’da Solstheim adasının çorak topraklarında yükselen canlı mantar kulesi Tel Mithryn ise onun bitmek bilmeyen ilim arayışının ve mutlak gücünün bir anıtı olarak durmaktadır. Bu videomuzda Üstat Neloth’un karakterini, geçmişini, motivasyonlarını ve onun eseri olan Tel Mithryn’in gizemlerini derinlemesine inceleyeceğiz.
Telvanni Hanesi
Telvannilerin dünya görüşünü anlamadan Neloth’u tam olarak kavramak mümkün değildir. Diğer Büyük Haneler siyasi ittifaklar, askeri güç veya ticari zeka üzerine kuruluyken, Telvanniler için tek bir gerçek vardır: o da büyüdeki ustalıktır. Bu hanede rütbe ve saygı, soy veya servetle değil, bireyin sahip olduğu sihirli güç ve bilgiyle kazanılır. En güçlü olanın yönetme ve istediğini yapma hakkı olduğu düşünülür. Bu nedenle Telvanni lordları genellikle kibirli, benmerkezci, acımasız ve dış dünyadan kopuk karakterler olarak tanınır. Onlar için yasalar, ahlaki değerler ve hatta diğer insanların yaşamları, kendi araştırmaları ve hedefleri karşısında önemsiz detaylardır.
Neloth bu felsefenin ete kemiğe bürünmüş halidir. Binlerce yıl yaşamış olan bu Dunmer büyücüsü, Tamriel’in pek çok tarihi olayına tanıklık etmiş, sayısız kralın yükselişini ve çöküşünü görmüştür. Bu uzun ömür, ona sadece akıl almaz bir büyü bilgisi değil, aynı zamanda fanilerin kısa vadeli endişelerine karşı derin bir kayıtsızlık da kazandırmıştır. Telvanni Konseyi’nin en kıdemli üyelerinden biri olan Neloth, gücünü ve statüsünü kimseye borçlu değildir. Onun için tek amaç, evrenin sırlarını çözmek ve kendi gücünün sınırlarını zorlamaktır. Bu arayışta kullandığı yöntemlerin ahlaki olup olmaması ise onun için bir anlam ifade etmez.
Morrowind’den Solstheim’e
Dördüncü Çağ’ın başında Morrowind’i vuran iki büyük felaket, Dunmer tarihini derinden sarsmıştır. Önce Vivec şehrinin üzerindeki meteor Baar Dau’nun düşüşü, ardından Kızıl Dağ’ın patlamasıyla tetiklenen ve Kızıl Yıl olarak bilinen felaketler zinciri, Vvardenfell adasını yaşanmaz hale getirmiştir. Bu kaosu fırsat bilen Argonyalılar ise güneyden başlattıkları istila ile Dunmer medeniyetine ağır bir darbe vurmuştur. Bu olaylar, pek çok Dunmer’ın ana vatanlarını terk ederek Skyrim ve Solstheim gibi komşu topraklara sığınmasına neden olmuştur.
Neloth’un Solstheim’a yerleşmesi, ilk bakışta bu zorunlu göçün bir parçası gibi görünebilir. Ancak onun karakteri göz önüne alındığında, bu durum bir kaçıştan çok taktiksel bir geri çekilme ve bir fırsat olarak yorumlanabilir. Neloth, Morrowind’in kaotik siyasi ortamından, bitmek bilmeyen çatışmalardan ve yıkımdan sıkılmış biridir. Onun gibi bir araştırmacı için bu tür dünyevi sorunlar sadece zaman kaybıdır. Solstheim adası ise ona mükemmel bir ortam sunmuştur. Burası ana karadan izole, araştırma yapabileceği yeni ve ilginç flora ve faunaya sahip ve en önemlisi, kendisini rahatsız edecek komşuların olmadığı sakin bir yerdir. Kızıl Dağ’ın patlamasıyla adaya yağan küller ve ortaya çıkan yeni materyaller, onun için yeni deney alanları anlamına geliyordu. Dolayısıyla Neloth, Solstheim’a bir mülteci olarak değil, yeni laboratuvarını kuran bir bilim insanı olarak gelmiştir.
Tel Mithryn
Tel Mithryn, Telvanni mimarisinin tipik bir örneğidir. Taş ve harç yerine, devasa bir mantardan sihirli yöntemlerle oyularak ve büyütülerek inşa edilmiştir. Telvanni büyücüleri, bu canlı kuleleri özel olarak yetiştirilmiş mantar sporlarından büyütür ve iç mekanlarını kendi ihtiyaçlarına göre şekillendirirler. Tel Mithryn de Neloth’un kişiliğini yansıtır; dışarıdan tuhaf ve erişilmez, içeriden ise tamamen işlevsel ve tehlikelerle doludur. Kule, ana yaşam alanı, bir personel evi ve bir bitki bilimi dükkanı olmak üzere üç ana yapıdan oluşur. Yapılar arasında geçiş geleneksel merdivenler yerine, sadece büyüyle aktif hale gelen ve kullanıcıyı havaya kaldırıp indiren sihirli bir platform aracılığıyla sağlanır. Bu sayede izole bir şekilde araştırmalarını sürdürmeyi seven Telvanni büyücülerinin yalnızlığı garantilenir, zira platformları kullanma cesaretini herkes gösteremez.
Kulenin içinde Neloth’un deneylerini yaptığı bir büyü laboratuvarı, eşsiz eserlerini sakladığı bir oda ve kişisel yaşam alanı bulunur. Tel Mithryn’de Neloth’a hizmet eden birkaç kişi daha yaşamaktadır. Çırağı Talvas Fathryon, ustasının tehlikeli ve umursamaz doğasına katlanmaya çalışan hırslı bir gençtir. Simyacısı Elynea Mothren, Neloth’un ihtiyaç duyduğu simya malzemelerini temin ederken, kahyası Ulves Romoran ise kulenin mutfak işleriyle ilgilenir.
Neloth’un Araştırmaları
Neloth’un Solstheim’daki varlığının asıl amacı araştırmadır. Onun ilgisini çeken konuların başında, Kızıl Yıl felaketinin bir yan ürünü olan Yürek Taşları gelir. Kızıl Dağ’ın kalbinden fırlayan bu gizemli taşlar, yoğun bir büyü enerjisi barındırır ve ölüçağıranlık ile derin bir bağlantıya sahiptir. Neloth, bu taşların gücünü kullanarak küllerden Küldoğan adı verilen yaratıklar yaratmayı başarmış ve bu taşların canlı varlıklar üzerindeki etkilerini incelemeye koyulmuştur.
Onun ahlak tanımaz deneylerinin en çarpıcı örneği, eski çırağı Ildari Sarothril üzerinde yaptığı çalışmadır. Neloth, bir yürektaşını canlı birinin kalbiyle değiştirerek ölümsüzlüğe veya daha büyük bir güce ulaşıp ulaşılamayacağını merak etmiştir. Bu korkunç deney için çırağı Ildari’yi denek olarak kullanmış, onun kalbini söküp yerine bir yürektaşı yerleştirmiştir. Deney başarısız olmuş ve Ildari’nin ölümüne sebep olmuştur. Ancak Neloth için bu, sadece başarısız bir girişimden ibarettir. Ne var ki Ildari, yürektaşının gücüyle bir şekilde hayata tutunmuş ve yıllar sonra ustasından intikam almak için ölümden geri dönmüştür. Bu olay, Neloth’un bilgiye olan açlığının, insan ya da elf hayatına verdiği değerin ne kadar az olduğunu acı bir şekilde bize göstermektedir.
Neloth’un bir diğer önemli araştırma alanı ise Daedrik Prensler, özellikle de Bilginin Prensi Hermaeus Mora’dır. Diğer fanilerin aksine Neloth, prenslere tapmaz veya onlardan korkmaz. Onları, evrenin temel güçlerini temsil eden, pazarlık yapılabilecek veya kandırılabilecek kadim varlıklar olarak görür. Hermaeus Mora’nın sakladığı yasak bilgiye erişmek için onun Kara Kitaplar olarak bilinen eserlerini büyük bir ilgiyle araştırmaktadır. Bu arayışta, Ejderdoğan’ı bir denek veya bir anahtar olarak kullanmaktan çekinmemesi, onun pragmatik ve manipülatif doğasının bir başka kanıtıdır.
Sonuç
Üstat Neloth, Elder Scrolls evrenindeki başka bir karmaşık ve ilgi çekici karakterlerden biridir. Kibri, sahip olduğu ezici güç ve bilgiden; acımasızlığı ise duygusal kopukluğundan ve hedeflerine olan sarsılmaz odağından kaynaklanır. O, Dördüncü Çağ’da varlığını sürdüren, geçmişin güçlü Dunmer büyücü-lordlarının bir kalıntısıdır. Tel Mithryn ise sadece bir ev değil, onun Telvanni karakterinin farklı bir coğrafyada bile değişmediğini gösterir. Neloth ve mantar kulesi, Telvanni Hanesinin tuhaf, tehlikeli ama bir o kadar da büyüleyici kültürüne eşsiz bir pencere açar. Ahlaksız ve bencil araştırmalarıyla da elflerin yetmişinde neyse yedi yüzünde de aynı olduğunu bize kanıtlar.